Podsumowanie Kongresu Psychiatria 2025 Medforum

 

Psychiatria Medforum 2025 okiem uczestniczki – relacja z udziału stacjonarnego 

 

W dniach 11-13 grudnia 2025 odbył się XIX Międzynarodowy Kongres z cyklu Psychiatria Medforum. Jak co roku, wydarzenie miało miejsce w Hotelu Gołębiewskim w Wiśle.

Myśl przewodnia tegorocznej edycji była równie ciekawa, jak rozległa – „Psychiatria nowej rzeczywistości: nowe technologie, nowe zaburzenia”.

Dużo przestrzeni poświęcono dyskusjom na temat sztucznej inteligencji, wiążących się z nią szans i zagrożeń, jej historii i potencjalnego stosowania w praktyce zawodowej. Ważnymi tematami były także media społecznościowe, szeroko pojęte uzależnienia, nowe trendy w diagnozie, tematy z zakresu prawa medycznego, farmakoterapii, i wiele innych.

Dzień I Kongresu

Pierwsze warsztaty poprzedzające oficjalne otwarcie kongresu odbywały się równolegle w dwóch salach wykładowych. Na sali głównej można było dowiedzieć się o nowych klasyfikacjach zaburzeń związanych z natręctwami według ICD-11 i DSM-5, historii tych jednostek diagnostycznych i tego, jak na przestrzeni lat zmieniało się ich postrzeganie. W ramach sesji równoległych odbył się także wykład dotyczący stosowania modeli językowych w psychiatrii ratunkowej.

Sesja inauguracyjna, zgodnie z tradycją została poprowadzona  przez prof. Irenę Krupkę-Matuszczyk. Pani profesor powitała serdecznie uczestników, przybliżyła tematykę kongresu i udzieliła najważniejszych informacji organizacyjnych.

Po uroczystym otwarciu Kongresu odbyła się pierwsza sesja wykładowa, moderowana przez prof. Krzysztofa Kucię i dr Sławomira Jakimę. Dotyczyła ona nietypowych uzależnień i zaburzeń behawioralnych. Jako pierwsze na tapecie znalazły się tzw. „designer drugs”, w Polsce znane powszechnie jako dopalacze. Dr hab. Grzegorz Opielak podzielił się swoją rozległą wiedzą z zakresu chemii i toksykologii podczas omawiania właściwości tych nieprzewidywalnych substancji i konsekwencji ich stosowania.

Następnie omówione zostały bardziej niszowe przypadki uzależnień, takie jak: uzależnienie od opalania, tanoreksja. Dr Sławomir Jakima zagłębił się w temat zaburzeń postrzegania własnego ciała u pacjentów cierpiących na tę przypadłość, a ponadto wyjaśnił mechanizm opalania i związanych z nim zagrożeń dla skóry.

Ostatnim z omawianych uzależnień było przedstawione przez prof. Przemysława Bieńkowskiego uzależnienie od cukru, tzw. „sweet tooth”, czyli wyczulenie na bodźce odbierane przez jednostkę jako słodkie i mechanizmy leżące u jego podstaw.

Następnie na głównej sali odbywała się sesja dotycząca pacjentów z niepełnosprawnością intelektualną, a równolegle do niej, piętro niżej, sesja o ChAD i jego powiązaniach z ADHD, zaburzeniami osobowości i uzależnieniami.

Wybór między tymi dwoma sesjami był trudny, ale ostatecznie wybrałam się na tę drugą.

Omówione zostały różnice między zaburzeniami, warunki dla podwójnej diagnozy oraz liczne wskazówki dla skuteczniejszego leczenia. Pod koniec sesji widownia aktywnie dyskutowała, zadawała wiele pytań, między innymi o kolejność leczenia i dobór odpowiednich leków.

Najbardziej zapadła mi w pamięć ostatnia sesja, w której uczestniczyłam tego dnia – „AI w psychiatrii – szanse i ryzyka”.

W pierwszej części sesji dr Patryk Rodek przybliżył tło historyczne i kamienie milowe w rozwoju modeli językowych, postrzegania możliwości technologicznych na przestrzeni wieków, a także wyjaśnił mechanizmy działania niektórych modeli.

Głównym zagadnieniem poruszonym przez drugiego prelegenta, dr Jacka Przybyło, były analogie poszczególnych zachowań modeli językowych do psychopatologii występujących u ludzi. Dr Przybyło rozpoczął wystąpienie od nakreślenia różnic pomiędzy sztuczną inteligencją, a tym co potocznie nazywane jest sztuczną inteligencją, czyli właściwie: LLM (Large Language Models – Duże Modele Językowe) takimi jak ChatGPT, Gemini lub Grok.

Sesję zakończył wykład Natalii Matuszczyk, na co dzień studiującej zagrożenia katastroficzne związane z AI na Uniwersytecie w Cambridge. Prelegentka szczegółowo wytłumaczyła konkretne ryzyka wiążące się ze stosowaniem chatbotów, opatrując je własnymi przykładami i omówiła strukturalne źródła błędów, takich jak zjawisko halucynacji.

Podsumowaniem wystąpienia był zestaw wytycznych dla psychiatrów planujących stosować chatboty w pracy z pacjentami.

Dzień II Kongresu

Drugi dzień Kongresu rozpoczął się od sesji warsztatowej przeprowadzonej przez psychoterapeutę i seksuologa mgr Bogusława Barańskiego. Dotyczyła chemseksu. Na wykładzie zostały przedstawione koncepcje takie jak seksualny neoliberalizm i tzw. uberyzacja ciała, czyli możliwość zdobywania kontaktów seksualnych na zawołanie, bez potrzeby nawiązywania więzi – rzeczywistość, w której ciało staje się produktem, którego się używa, zamiast w nim być.

Następna w planie była sesja wykładowa „Depresja i filozofia”, moderowana przez prof. Krzysztofa Krystę. 

Rozpoczęła się od wykładu lekarza psychiatry Giuseppe Tavormina, który połączył się z widownią zdalnie. Wykład był przeprowadzony w języku angielskim z tłumaczeniem symultanicznym. Główną myślą wykładu było to, jak sztuka, a właściwie poezja, może pomóc psychiatrze zwiększyć wrażliwość i lepiej wspierać swoich pacjentów w procesie leczenia. Widownia miała też okazję wysłuchać jednego z wierszy prelegenta w jego ojczystym języku włoskim.

Kolejny wystąpił dr Sławomir Jakima, który przybliżył koncepcję depresji kolonialnej oraz postać Frantza Fanona, autora kluczowej dla postkolonialnych analiz pracy „Wyklęty Lud Ziemi”. Psychiatra z Martyniki zapisał się na kartach historii przez swoje bezkompromisowe tezy na temat wyzwolenia osób czarnoskórych spod wpływu kolonializmu.

Sesję zakończył wykład prof. Marka Krzystanka, który rozważał, czy filozofia może uchronić przed depresją oraz jak możemy zadbać o dobrostan swojego mózgu.

Podczas kolejnego wykładu  dr hab. Sławomir Murawiec i dr Piotr Wierzbiński pokazali, że diagnostykę depresji można porównać do śledztwa, a psychiatrę – do detektywa na tropie prawdy. Pomiędzy slajdami prezentacji odtwarzane były fragmenty filmu, które stopniowo, kawałek po kawałku, ujawniały nam pełen kontekst funkcjonowania pacjenta, bohatera nagrania.

Po wykładzie udałam się na drugie w tym dniu warsztaty prowadzone przez mgr Bogusława Barańskiego, podczas których opowiadał o toksycznych wzorcach Mrocznej Triady, tym co dzieje się w umysłach osób wchodzących w relacje z osobami dotkniętymi tymi zaburzeniami, a na koniec podzielił się narzędziownikiem klinicznym dla terapeuty. Temat wzbudził ogromne zainteresowanie – sala, na której odbywała się sesja, całkowicie się zapełniła.

W dalszej części dnia odbyła się sesja „Komunikacja psychiatra-społeczeństwo na skraju drugiego ćwierćwiecza XXI wieku”.

Pierwszy z prelegentów, dr hab. Sławomir Murawiec, omówił internetową działalność Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, poruszył temat przeciwdziałania dezinformacji i reagowania na sytuacje kryzysowe przez psychiatrów w sieci oraz promowania odpowiedniego przekazu dla społeczeństwa.

Po nim wystąpił dr Gniewko Więckiewicz, którego wypowiedź podkreślała, dlaczego tak ważne jest, żeby psychiatrzy byli zorientowani w świecie mediów społecznościowych i zaznajomieni z mechanizmami ich działania.

Ostatnia część tej sesji została poprowadzona przez lek. Maję Herman, która podzieliła się swoimi doświadczeniami jako psychiatrka aktywna od lat w mediach społecznościowych. Lekarka wskazała na potrzebę publikowania krótkich treści w internecie, aby specjaliści mogli stanowić skuteczną przeciwwagę do wszechobecnych szkodliwych i nieprawdziwych informacji dotyczących zdrowia psychicznego.

Plebiscyt Złota Synapsa

W tegorocznej edycji, w kategorii Przyjaciel Psychiatrii nagrodę otrzymała Fundacja „Słonie na Balkonie” zajmująca się pomaganiem dzieciom po traumie.
Psychiatryczną Innowacją Roku został ośrodek „Siła Więzi”, która dba o rozwój i formowanie się prawidłowej więzi u najmłodszych pacjentów.
Tytułem Zasłużonych dla psychiatrii uhonorowano dr n. med. Lidię Popek i prof. dr hab. n. med. Piotra Gałeckiego.
Synapsę za najbardziej znaczący artykuł o tematyce psychiatrycznej wręczono
dr hab. Marcinowi Moskalewiczowi za jego artykuł „A new role for phenomenology in empowering patients based on quantitative evidence-based research”, którego Impact Factor wyniósł aż 65,8.

Ostatnia sesja drugiego dnia

Odbyła się zaraz po gali wręczenia nagród. „Czy neuroatypowość to nowa moda?” – tak brzmiało zagadnienie, nad którym zastanawiali się prowadzący,  prof. Małgorzata Janas-Kozik oraz prof. Marek Krzystanek. Toczyły się rozważania o tym, jak trafnie rozpoznawać spektrum autyzmu u dzieci, a także skąd mogła się wziąć tendencja do coraz częstszego stawiania tej diagnozy. Zwrócono uwagę na podobieństwa między objawami spektrum autyzmu a objawami charakterystycznymi dla innych zaburzeń. Podczas sesji wybrzmiało ważne zdanie – neuroróżnorodność to nie choroba, lecz pewna „inność” wynikająca z odmiennej aktywności mózgu. Pracując z takimi pacjentami, należy skupić się na zdolnościach adaptacyjnych, zamiast usilnie szukać deficytów.

Na zakończenie dnia odbył się warsztat Komisji Kultury i Sztuki PTP, gdzie dr hab. Sławomir Murawiec opowiadał o tym, jak przez kontakt z twórczością można przezwyciężyć wypalenie zawodowe.

Dzień III Kogresu

Ostatni dzień kongresu rozpoczął się od wykładu na temat prawa w psychiatrii. Dr  Małgorzata Pudlo i prof. Robert Pudlo wzięli wspólnie pod lupę ustawę o ochronie zdrowia psychicznego w orzecznictwie sądów apelacyjnych i okręgowych, omawiając jej liczne problemy i nieścisłości oraz wynikające z nich konsekwencje dla lekarzy i pacjentów.

Jako drugi wystąpił dr Marcin Burdzik, który przybliżył uczestnikom temat oświadczenia woli u pacjentów w ciężkim stanie psychicznym. Podczas ostatniego w tej sesji wystąpienia dr Adam Klasik, mgr Mikołaj Cugowski oraz dr Anita Gałuszka prezentowali wyniki swoich badań eksplorujących związek choroby psychicznej rodzica z wydolnością rodzicielską w opiniodawstwie sądowym.

Druga sobotnia sesja, zamykająca wykładową część kongresu, skupiona była na nowych metodach farmakoterapii w leczeniu zaburzeń afektywnych. Dr Katarzyna Bliźniewska-Kowalska opowiedziała o mechanizmach oraz zastosowaniu ketaminy i psylocybiny, dr Katarzyna Wachowska i dr Robert Bartkiewicz przygotowali prezentację o leczeniu depresji lekoopornej i nagłych stanów psychicznych esketaminą, a na koniec
dr Krzysztof Piotrowski opisał lecznicze właściwości ketaminy racemicznej.

XIX Kongres Psychiatria Medforum po raz kolejny odznaczył się wysokim poziomem merytorycznym, stanowił doskonałą okazję do poszerzenia swoich horyzontów w zakresie psychiatrii (i nie tylko!), skorzystania z doświadczenia klinicznego najlepszych polskich specjalistów, zapoznania się z najnowszymi osiągnięciami badawczymi oraz spotykania innych osób podzielających fascynację tematem zdrowia psychicznego.

Zarówno organizatorzy jak i wykładowcy są zaangażowani i pełni pasji wobec tego co robią, sprawiając, że Kongres może być tym, czym jest.

Martyna Panek